Turkiets ”EU-minister” Egemen Bağış är trogen sin vana att kränka, håna och förolämpa offren som mördades under Seyfo – Folkmordet på assyrier/syrianer 1915. När Bağış senast var i Stockholm intervjuades han av Syrianska Riksförbundets ordförande Kenan Anter för Tv-kanalen Suryoyo Sat. Efter intervjun basunerade Suryoyo Sat och andra mediekanaler kopplade till Syrianska Riksförbundet i Sverige (SRF) att Bağış har tagit tillbaka sitt kränkande uttalande om Folkmordet-Seyfo. Frågan är nu om detta verkligen var sant? Har han verkligen framfört en ursäkt?

För den som behärskar det turkiska språket var det ingen tvekan att Egemen Bağış tvärtemot vad mediekanaler kopplade till SRF påstår fortsätter att håna och kränka offren för Seyfo – Folkmordet på assyrier/syrianer 1915. Han går ännu längre och anklagar alla politiker som engagerar sig i Seyfofrågan för att sprida hat och manipulera folk för att komma åt deras fickor.

SRF som har tusentals medlemmar (många utan vetskapen om sitt medlemskap) har fört dessa bakom ljuset med lögner. Varför har SRF hittat på en ”ursäkt” som inte existerar? Detta är en fråga varje medlem skall ställa till ansvariga. Vad var syftet?

För att bringa klarhet i händelserna har undertecknad översatt Egemen Bağış intervju som sändes på tv-kanalen Suryoyo Sat den 11 mars 2013, se nedan.

Därefter kommer innehållet i pressmeddelandet som SRF skickade ut samma dag som intervjun. Avslutningsvis hittar du några rader från Bahro.nu som skrivit om den påstådda ursäkten.

Vidkommande hanteringen av den påstådda ursäkten påbörjande nyhetsläsaren i Suryoyo Sat med att säga: ”Den turkiske EU-ministern Egemen Bağış tar tillbaka sitt kränkande uttalande om Seyfo-Folkmordet”.

Översättningen av Egemen Bağış intervjun den 11 mars 2013.

Det omnämnda mötet kom till efter min kallelse. Det var ett slutet middagsmöte som ägde rum i den turkiska ambassaden. Jag var på en snabbvisit i Stockholm, bara 24 timmar. Trots detta har jag ägnat tre av mina timmar för att träffa assyriska/syrianska representanter. Jag ville lyssna på vilka problem de hade och diskutera hur vi skulle kunna lösa problemen som församlingsmedlemmarna i Turkiet har. Detta var ett privat/slutet möte och ingenting borde läcka ut. 

Ärligt talat minns jag verkligen inte om jag har använt det ordet (masturbera). Jag frågar ambassadören, hon minns inte. Jag frågar min assistent och inte heller han minns. Men det är mänskligt, ibland kan vissa ord slinka ur ens mun. Om jag har sagt det ordet är jag beredd att blidka alla assyrier/syrianer. 

Men det som gör mig ledsen är att information om mötet läckt ut. Man hittar på saker som inte existerar och överdriver saker och ting. 

Ännu en sak som gör mig ledsen är att vi hade sju gäster (assyrier/syrianer).  Om jag hade sagt det ordet, borde åtminstone en av dessa varna mig och tala om att det inte är passande att jag uttrycker mig på det sättet. Varför reagerade ingen?, ingen sa någonting. 

Först efter att det hade gått tre veckor och tre dagar, före presidenten Gul´s resa till Sverige, smäller det här plötsligt på internet. Detta verkar ha gjorts avsiktligt av illvilliga personer för att hindra oss från att ta hand om och lösa våra assyrier/syrianska bröders problem i Turkiet. Jag upplever det att dessa personer är ute efter att förstöra lugnet och harmonin som råder i Turkiet. 

Trots allt detta, vill jag betona att sedan jag engagerade mig politiskt, och själv kommer från Siirt som är nära till Mardin och Midyat, har jag vuxit upp i en miljö nära assyrier/syrianer där jag alltid försökt hitta lösningar till mina bröders problem. Jag har engagerat mig i frågor angående Istanbul församlingen. Jag är den förste tjänstgörande ministern som närvarade en aktivitet som arrangerades av församlingen i Istanbul. Det kan biskop Yusuf Cetin vittna om.

Jag har alltid försökt hjälpa till, från planerna att bygga kyrka i Yesilköy till Mor Gabriel processen mm. Men som jag förstår det, har det irriterat en del personer och dessa vill förstöra våra relationer. Men det kommer inte lyckas för att vi är bröder. 

Vi har levt i tusentals år tillsammans och kommer även i framtiden fortsätta att göra det. Jag vill betona att den turkiska staten behandlar alla sina medborgare lika och omfamnar dem. Vi gör allt för att tillmötesgå alla våra medborgare oavsett vilka de är. Som minister har jag hela tiden funnits till hands och har alltid varit lätt tillgänglig för den assyriska/syrianska församlingen. 

Allt detta visar att en del illvilliga personer störs av det pågående välståndet och demokratiseringsprocessen som Turkiet genomgår. Det kan finnas personer som känner sig obekväma med utvecklingen. Men vi kan inte be om ursäkt för att ha irriterat dessa personer. 

Jag vill påpeka att jag kommer fortsätta engagera mig i mina assyriska/syrianska bröders frågor. Jag kommer fortsätta lyssna till dem. Men det är faktum att dessa händelser har slitit och gjort oss ledsna. Jag kommer fortsätta att hålla kontakten med assyrier/syrianer som finns i Turkiet. Men de som bor utanför Turkiet bör vara mer försiktiga och tänka mer på sina bröder som finns i Turkiet. 

Idag ställer vi upp och hjälper assyrier/syrianer som flyr från Syrien. När Turkiet går igenom en känslig period och när Turkiet håller på att försöka lösa den pågående Mor Gabriel processen, försöker vissa personer lägga hinder på vägen och hugga sönder utvecklingen. Men vi är väl medvetna om det och ser vad som försiggår.  

Jag ogillar dessa personer som missbrukar dessa händelser. Jag har aldrig raljerat och sett ner på andra människors upplevelser och känslor. Jag har aldrig marginaliserat dessa. Oavsett om det är assyrier/syrianer andra folkgrupper eller mitt eget folk. 

Jag fördömer de som leker med människors känslor, hittar på ”det så kallade folkmordet” och lägger fram motioner om det. Dessa hjärntvättar folk för sin egen politiska vinning. 

Jag fördömer dessa politiker som planterar/sprider hat och fiendskap. Jag har alltid kämpat mot dessa och kommer även i framtiden fortsätta att göra det.  

Den 11 mars 2013 skickade Syrianska Riksförbundet ett pressmeddelande med följande innehåll:

                                                                                               Södertälje 2013-03-11 

Pressmeddelande 

Den turkiske EU-ministern Egemen Bağış tar tillbaka sitt kränkande uttalande om folkmordet (Seyfo)

Vid ett möte med representanter för bl a Syrianska Riksförbundet på den turkiska ambassaden i Sverige i januari jämställde Bağış folkgruppens krav på ett erkännande av folkmordet med att onanera.

Vid en intervju idag med Syrianska Riksförbundets ordförande, Kenan Anter, för den syrianska TV-kanalen Suryoyo-SAT, ber Egemen Bağış indirekt om ursäkt för sitt uttalande:

- Har jag uttalat mig på det sättet, är det djupt beklagligt och jag ber givetvis  om ursäkt. Jag är väldigt mån om fortsatt goda relationer med den syrianska folkgruppen. 

Samma nyhet har även publicerats i SRF:s nättidning Bahro som avslutar texten med följande rader: Intervjun där Bağış drar tillbaka sitt kränkande uttalande kan ni se på Suryoyo Sat-nyheterna kl. 19.00 ikväll. 

Se intervjun med Egemen Bağış, klicka här

Se SRF:s pressmeddelande, klicka här

Se nyheten på Bahro.nu, klicka här

Dagen efter den påhittade ”ursäkten” basunerades ut i SRF-media gjorde nyhetsbyrån IHA, İhlas Haber Ajansı en kort intervju med Egemen Bağış. I den intervjun fördömde Bağış alla påståenden om att han skulle ha jämfört aktiviteterna kring Seyfo-folkmordet 1915 med masturbation.

Skulle Egemen Bağış be om ursäkt för något som han förnekar och fördömer alla påståenden om det? Egemen Bağış passade även på att sända dolda hot i sin intervju i Suryoyo Sat. Som framgår av översättningen i intervjun påpekar Egemen Bağış att ” Men de som bor utanför Turkiet bör vara mer försiktiga och tänka mer på sina bröder som finns i Turkiet.”

Det enda maktmedlet som assyrier/syrianer kan sätta emot turkiska makthavarna är de egna och de västerländska mediekanalerna. Det är dessvärre endast via media och politisklobbying som assyrier/syrianer kan blottlägga de turkiska makthavarnas förtryck och övergrepp mot assyrier/syrianer.

Frågan är nu hur det kan komma sig att det enda påtryckningsmedlet som gruppen själva kontrollerar har vänt sig mot folket?

Att den turkiske ministern, Egemen Bağış, inte ber om ursäkt kan inte skyllas på någon. Det visar endast ministerns karaktär. Genom sitt utspel om Seyfo visar Egemen Bağış den turkiska statens verkliga inställning till assyrier/syrianer.

Vidkommande de lögner som SRF, Bahro.nu och Suryoyo Sat med Kenan Anter i spetsen sprider om en påstådd ursäkt kan man fråga sig varför personerna bakom dessa mediekanaler väljer att föra sitt folk bakom ljuset?

Frågan som alltjämt är obesvarade är varför SRF, Bahro.nu och Suryoyo Sat ljuger om att Egemen Bağış tagit tillbaka sitt uttalande och bett om ursäkt?

Dikran Ego

AB ile ilişkilerden sorumlu devlet bakanı Egemen Bağış’ın 16 Ocak 2013 tarihinde Stockholm’de Süryani toplumunun bazi temsilcileriyle konsolosluk binasında yaptığı toplantıda Süryanilerin İsveç parlamentosunun soykırımı tanıması için yaptıkları çalışmalara “mastürbasyon” benzetmesi yapması ile başlıyan tartışma Süryaniler arasında önemli bir gündem maddesi haline gelmiş durumda.

Türkiye’deki tüm kesimlerle ‘kucaklaşma’ parolasıyla İsveç’teki Süryani temsilcileriyle görüşen Egemen Bağış (bu noktaya kadar niyet iyi), gruba yönelik düzeysiz bir dil ile “İsveç ve Avrupa’da Seyfo[i]-soykırım mastürbasyonu yapıp İsveç’in soykırımı tanımasına sebep oldunuz da ne oldu? Neden Pontus Rumlarını da bu işe karıştırarak kışkırtmacılık yapıyorsunuz?”[ii] şeklinde hesap soran bir tavrın içine girmiştir. Bağış’ın kullandığı düzeysiz dil Süryanilerin haklı protestosu ile karşılaşmıştır. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün resmi ziyareti kapsamında İsveç’e tekrar gelen Egemen Bağış, gazetecilerin bu konudaki sorularını “Ben o kelimeyi kullandığımı hatırlamıyorum… Bu iddialar benim ve hükümetimizin Türkiye’deki reform çabalarımızı baltalamaya yöneliktir” şeklinde cevaplayarak, kendisini barış ve demokratikleşmeden yana, onun seviyesiz tutumunu eleştirenleri barışın ve demokrasinin karşıtı ilan etmiştir. Bununla da sınırlı kalmayıp “içerde kalması gereken konuşmaları” basına sızdırdıkları gerekçesiyle ­– İmralı görüşmelerinin basına yansımasının ardından hükümetin gösterdiği reflekse benzer otoriter bir tavırla – bu görüşmeye katılan Süryani temsilcilerinin ve basının niyetini sorgulamıştır.

Kullanılan düzeysiz yakıştırma bir tarafa Bakan Bağış’ın yaklaşımı tamamiyle sorunlu. Süryanilerle gerçekten ‘kucaklaşmak’ (Egemen Bağış’ın kendi söylemi) istiyen siyasal bir aktör, konsolosluk binasına davet ettiği ‘misafirlerini’ düzeysiz bir dille sorguya çekmek yerine, bu insanlarin hassasiyetlerine herseyden önce saygı göstermeyi bilmesi gerekir. Süryanilerden (ve diger azınlıklardan) İsveç ve diğer ülke parlamentolarında soykırımın tanınmasına dönük çalışma yaptıkları için hesap sormak yerine, aynayı kendisine tutup bunu neden TBMM’de yapamadıklarını kendisine sorması gerekir. Barışın “sizlere bakın iyi yaklaşıyoruz, vakıflara dair günceldeki sorunlarınızı çözüyoruz, fakat siz de akıllı olun, şu soykırım iddialarından vazgeçin” bağlamında bir al-ver oyunu olmadığını birilerinin Egemen Bağış’a ve onun zihniyetindekilere söylemesi gerekiyor.

Tarihi sorunları çözme iradesi ile yola çıkan siyasal aktörlerin herşeyden önce birbirine saygın bir duruş içinde olmaları gerekmektedir. Hiçbir dünya deneyiminde, demagojiyle ve düzeysiz bir dil ile barış inşa edilmemiştir. Dil nötral bir komunikasyon aracı değildir. Bilakis, siyasal aktörlerin mantıki yapılarını deşifre eden hem yapıcı hem de yıkıcı bir işleve sahiptir. Bahsettiğimiz siyasal aktörlerin birbirine karşı ciddi güven sorunu olduğu gerçeğinden yola çıkarsak eğer, dilin yapıcı (performative) etkisinin bu süreçte oynayabilecegi rolün önemi daha iyi anlaşılacaktır. Devlet bakanı Bağış örneğinde görüldüğü gibi, dil sadece insanın başına bela olmakla kalmayip, güven zedeleyici ve yıkıcı sonuçlara da yol açabilmektedir.

Egemen Bağış söylem ve eylemleriyle birçok çevre tarafından sicili kabarık bir bakan olarak tanınıyor. Birkaç yıl önce İsviçre’nin soykırımın inkar edilmesini yasaklayan bir yasayı kabul etmesinin ardından “Ermeni soykırımı yoktur. Gelsin beni tutuklasınlar” diyerek İsviçre’ye ‘meydan’ okuyan bakan Bağış, cezaevinde bulunan gazetecileri ‘tecavüzcü’ ve ‘hırsız’ ilan ederek ayrı bir skandala imza atmıştı. En son Siirt Belediye başkanı Selim Sadak’ın karşısında el-pençe divane dururken çekilmiş fotoğraflarını kendi şahsi twitter’ına yüklemesi ise ayrıca değerlendirilmesi gereken bir siyasi düzeysizlik örneği. İşin en sorunlu tarafı bu bakanın Türkiye’nin demokratikleşme sürecinin en önemli dinamiklerinden biri olan AB ile ilişkilerden sorumlu olması ve Türkiye’de başlatılan barış sürecinde kendine bir rol biçmesi. Barış, bu tür aktörler eliyle geliştirilecekse vay halimize… Kendisi için söylenecek tek söz: bir insan olarak tarihi ve vicdanı ile barışmak istiyorsa eğer, kendi atatoprakları Siirt’te yaşıyan Ermenilere ve Süryanilere ne olduğunu biraz araştırıp öyle konuşmasıdır. Bu konuda birçok tarihçinin çok değerli ve detaylı çalışmaları bulunmaktadır.

Süryanilerin sorunu Egemen Bağış’ın kişiliği ile değil, temsil ettiği, diline vuran zihniyet ile ilgilidir. Sorun, tarihle yüzleşmekten kaçan, özür dilemekten korkan bu zihniyetin barış ve barışmada ne denli ciddi ve samimi olup olamayacağıdır. İnkar, unutmamak gerekir ki, bir suçlunun gerçek ile yüzleştiğinde gösterdiği ilk refleks ve ondan kaçmak için bavurduğu akla en kolay gelen yoldur. Barış kolaycı reflekslerin terkedilmesini şart koşan; emek verilmesi, öğrenip yüzleşirken bireysel ve toplumsal düzeyde acı çekilmesi gereken bir katarsis sürecidir. Bu acıyı doğum acısı ile özdeşleştirmek yanlış olmasa gerek.

Türkiye’de başlatılan barış sürecinin kalıcı, hakkaniyetli ve samimi çözümler üretebilmesi için tarih ile barışma yörüngesine oturtulması gerekiyor. Bu nedenle, bu süreç Kürtler dışında Türkiye  ve diasporada yaşıyan tüm azınlık halkları da yakından ilgilendiriyor. Bu sürecin Türkiye’deki azınlıkların tarihi ve güncel sorunlarına ne gibi çözüm perspektifleri içerdiği/içermesi gerektiği tartışılması gereken önemli bir konu olarak karşımızda duruyor.

En son Süryani temsilcilerinin Cumhurbaşkanı Gül tarafindan kabul edilip sorunlarının dinlenmesinin ardından, Cumhurbaşkanı’nın İsveç’e yaptığı resmi ziyaret heyetine Süryani kilisesinin İstanbul metropoliti Yusuf Çetin’i dahil etmesi, devlet bakanı Bülent Arınç’ın kamuoyunda iyi bilinen, en son Almanya başbakanı Merkel’in yaptığı ziyarette Başbakan Erdogan’ın bir kez daha yüzleşmek zorunda kaldığı Mor Gabriel davasının çözümüne dair verdiği olumlu sinyal, en azından Süryanilere dönük yeni bir siyasetin geliştirilmekte olduğunu ortaya koyuyor. Süryaniler arasında birçok çevre, barış sürecini desteklemekle birlikte somut adımlara henüz dönüşmemiş bu söylemlere tarihi deneyimlerine dayanarak ihtiyatla yaklaşıyor.

AKP hükümetinin Türkiye’de katı inkarcılığa dayalı eski paradigmayı büyük oranda yıktığı bir gerçek, fakat yerine nasil bir paradigma kurmak istedigi konusunda belirsizlik halen devam ediyor. Başlatılan barış süreci, cumhuriyet tarihinin inkarcı sayfasının tamamen kapatılması için tarihi önemde bir firsat. İnkarcılığın her biçimiyle köklü bir yüzleşme, Türkiye’de yeni bir sayfanın açılması ve barış sürecinin kalıcılaşıp bir rejim haline dönüşmesinin olmazsa olmaz koşulu. İnkarcılığın bir ayağı Kürdün ve diğer azınlıkların Cumhuriyet tarihi boyunca yok sayılıp her türlü haktan mahrum bırakılması iken, diğer ayağı İttihatçı Osmanlı yönetimi tarafından gerçekleştirilen soykırımın günümüze dek inkar edilmesidir. Türkiye’nin gerçek barışı, yeni paradigma ya da adına “yeni cumhuriyet” denilen süreç inkarcılığin bu iki ayağının son bulmasıyla gerçekleşecektir. Bu bağlamda bir yandan “Kürt sorununu çözüyorum” derken, diğer yandan tarihle hesaplaşmaktan kaçarak, bu soykırımın inkarına devam ederek Türkiye’de adaletli ve kalıcı bir barışın inşa edilemeyeceği açıktır. Aynı şekilde inkarcılığa son vermede ‘seçici’ bir yaklaşım ile bu sorunun çözülemeyeceği de iyi bilinmektedir. Dersim katliamını CHP geleneğine bağlayıp kabul eden Başbakan’ın, kendisi açısından her ne kadar ‘baldıran zehiri’ içmekle eşdeğer olsa da Osmanlı’nın yıkılış sürecinde gerçekleştirilen soykırım ile, cumhuriyet tarihi boyunca bu soykırımın inkarı ve bunun yarattığı travmalar ile de yüzleşmesi gerekmektedir.

Çok mu şey istiyoruz? Bunlar işi yokuşa sürmek mi? Bilakis, bunlar Türkiye’de barış için gerçek anlamda yapılması gereken şeyler.

Soner Onder

Amsterdam Üniversitesi, Doktora öğrencisi

När Turkiets president Abdullah Gül kom på första officiella besöket till Sverige passade han på att ta med sig syrisk-ortodoxa kyrkans biskop i Istanbul, Filiksinos Yusuf Cetin. Om Turkiets taktik att försöka tysta den svenska opinionen genom att skylta med en biskop vars folk saknar status i landet återstår att se. Nedan finns flera länkar från olika medier som uppmärksammade det unika statsbesöket.    

Törs Bildt säga ifrån mot presidenten? Läs mer…

Historiskt statsbesök – minoriteten med i delegationen. Läs mer…

Carl Bildts skamliga tystnad. Läs mer…

Håll vägen fri för Turkiet. Läs mer…

Demokrati, men bara för meningsfränder. Läs mer…

Journalister nekades tillträde till pressträff. Läs mer…

Gül omnämnde inte kontroversiellt beslut. Läs mer…

De protesterar för sina rättigheter. Läs mer…

Turkiet har långt till EU. Läs mer…

S vill erkänna turkiskt folkmord. Läs mer…

Sätt hårdare press på Turkiet. Läs mer…

ACSA

Turkiets president Abdullah Gül höll idag den 13 mars 2013 tal till riksdagens ledamöter och utvalda gäster. Under tiden protesterade assyrier-kaldéer-syrianer, armenier och andra mot orättvisorna i Turkiet.

Efter Abdullah Güls tal tog den assyrisk-syrianska, socialdemokratiska riksdagsledamoten Yilmaz Kerimo tillfället i akt och ställde frågan till Abdullah Gul där han berörde att Mor Gabriel-klostret är ockuperat av turkiska staten, många kyrkor och Haga Sofior har omvandlats till moskéer, assyrier-kaldéer-syrianer saknar minoritetsrättigheter och de kan inte undervisa i sina modersmål.

Efter tio minuter spred sig detta till all turkisk och svensk media. Hela Yilmaz Kerimos fråga till presidenten Abdullah Gül kunde ses live i alla turkiska nyhetskanaler av miljontals invånare.

Vi gratulerar Yilmaz Kerimo för detta historiska, heroiska inlägg och att detta kommer att ta sin plats i historien.

ACSA,  AssyrianChaldean Syriac Association

Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Osmanlı ecdatları uyansa her halde Erdoğan ile çok gurur duyarlardı. Nedeni ise Osmanlının azınlıklarla ilgili devlet geleneğini çok güzel uyguluyor olması. Hani derler ya ‘‘Osmanlıda oyun bitmez’’, aslında artık buna birde  ‘‘Recep Tayyip Erdoğan’da oyun bitmez’’-i eklemek lazım. Erdoğan’ın diğer bir özelliği ise ‘‘muhteşem’’ bir takkiyeci olması.

2010 yılında İsveç parlamentosunun 1915’ te Süryani, Ermeni ve diğer Hristiyanlara yapılan 1915 Seyfo-soykırımı tanıma oylamasından bir süre önce T.C. konsolosluğu bazı Süryanileri yakın markaja aldı. Klasik bir ‘‘Osmanlı oyunu’’ ile Süryanileri birbirine düşürecek ve Soykırımın tanınması çalışmalarını boşa çıkaracaktı. Bunu gerçekleştirmek için Süryanilerin arasında kendisini aşiret reisleri olarak tanımlayan bazı ‘‘eski okuldan kalma’’ tipleri ve kendisini dev aynasında gören sözde devrimci olarak tanımlayan ama hasta bir tarikat ve aşiret karışımı olan yeni bir Süryani örgütünü kullanmaya çalıştı. Ama nafile. T.C.nin Osmanlı oyunu boşa çıkacaktı. Çünkü Süryaniler artık o ‘‘koyun sürüsü psikolojisinden’’ kurtulmuş ve özgür iradenin ne olduğunu anlamıştı. Süryaniler artık kendilerini yönlendirmeye çalışan, aşiret reisleri, kilise Mıtranları ve sözde Dawronoyelere izin vermeyecek ve özgür irade ile hareket edecekti.

Oylamanın yapıldığı gün İsveç Parlamentosunun izleyicilere ayrılan bölümü ülkenin her yerinden gelen Süryaniler ile dolu idi. Oylama 1915 soykırımı Seyfo’nun tanınması ile sonuçlandı. Oylamadan sonra T.C. konsolosu Zerrin Korutürk iki elinde iki telefon sonucu kızgın bir şekilde Ankara’ya bildirmekle meşgul olmuştu. Oylamanın geçmesinden sonra Türk hükümeti adeta çıldırmıştı. Türk hükümetinin bu çıldırmasının asıl sebebi ise Seyfo-soykırım sorununu İsveç’te Süryanilerin çalışmalarının sonucu olması idi. İsveç’te bu çalışmalarda Ermeni kurumlarının da çabası oldu ama Süryanilerin çalışması ezici bir çoğunluğa sahip idi. Bunu Türk makamlarda biliyordu. Bu yüzden, T.C.yi, İsveç’ten yediği demokrasi tokadından ziyade, devlete sadık ve ‘‘koltuk altında Keklik’’ olarak bilinen zavallı Süryanilerden yediği tokat rencide etmiş ve çok ağrına gitmişti. Nasıl olurda koskoca Osmanlı torunlarına böyle bir tokat atılırdı? Çünkü tokadı atmak her zaman Osmanlıya ve torunlarına mahsustu.

Osmanlının torunu Erdoğan’ın çok zoruna gitti bu ‘‘Süryani tokadı’’. Bunu Süryanilerin yanına  bırakmayacaktı. İntikam almak için Süryanilerin en hassas noktasına saldırı emrini verdi. Bu hassas nokta Süryaniler için çok büyük önem taşıyan Mor Gabriel Manastırı idi. 1600 yıldan fazla bir tarihi olan Mor Gabriel Manastırı sadece Süryaniler için değil tüm Hristiyanlar için önemli bir yerdir. İlk olarak 2008 yılında tipik bir kadastro sorunu olarak başlayan Mor Gabriel davası, 2010 yılında İsveç’ten çıkan Seyfo-soykırımı tanıma kararından sonra Erdoğan hükümetinin müdahalesi ile bir milli gurur ve haysiyet davasına dönüştü. Mor Gabriel Manastırı üzerinden Seyfo-soykırım konusunu kurcalayan Süryaniler cezalandırılacaktı. Burada bile bir ‘‘Osmanlı oyunu’’ kokusu geliyordu. Mor Gabriel Manastırına yapılacak baskılar ile Avrupa’daki Süryaniler susturulmak isteniyordu. Ama hesap tutmadı. Ne Mor Gabriel Manastırı hakkını aramaktan vazgeçti nede Avrupadaki Süryaniler susturulabildi.

Yerel mahkemelerin Mor Gabriel lehine verdikleri kararlar her seferinde bozulmuştu. Daha sonra davaya Hazinenin dahil olması, süreçte hükümetin parmağının olduğunu net olarak gösteriyordu. Yıllar süren mahkemelerde en son gelinen nokta ise Yargıtay’ın Mor Gabriel Manastırı aleyhinde verdiği karar oldu. 1937 yılından beri vergileri ödenen ve resmi varlığını ortaya koyan belgelere rağmen, Yargıtay bir hukuk katliamı yaparak bunları dikkate bile almadan Mor Gabriel Manastırına ait 276 dönümlük arazinin Hazineye devredilmesine karar verdi.

Süryanilerden intikam almak için Mor Gabriel Manastırına yapılan bu hukuki katliam, süreç ilerledikçe Türk hükümetinin başına bela olmaya başladı. Avrupa Komisyonunun her yılki ilerleme raporunda artık Mor Gabriel Manastırına yapılan haksızlıklar ele alınıyordu. Bunun dışında Türk hükümetinin, 1600 yıllık tarihi olan ve Türkiye’de nerdeyse yok denilecek kadar az olan Süryani halkına yapılan bu haksızlık ve tahammülsüzlük uluslararası basına yansımış ve bu konu Türk hükümetinin alnına bir utanç lekesi olarak yazılmış oldu.

Şimdilerde ise öyle görünüyor ki takkiyeci Erdoğan bu utanç lekesinin silinmesi için emir vermiş. Bunu yapmak içinde İstanbul’da halen ‘‘eski okuldan’’ kalma ve kendilerini ‘‘Süryani halkının önderleri’’ olarak gören bazı çevreleri kullanmaya çalışıyor. Erdoğan hükümeti bu utanç lekesini silmek ve dünya kamuoyunda biraz itibar kazanmak için İstanbul Yeşilköy’deki Süryanilere kilise inşası konusunu kullanmaya çalışıyor. Bu kirli oyunu gören Süryani aydınları tepkilerini medyada net olarak ortaya koydular. Artık Türkiye’de yaşayan Süryanilerinde bazı zengin ailelerin kendilerini yönlendirmesine suskun kalmamaları olayın sevindirici yönü.

Olayı takip etmek için okuduğum internet sitelerindeki yazılardan birinin attığı başlık dikkatimi çekti. ‘‘Cumhuriyet döneminde yapılacak ilk Süryani kilisesi ’’ başlığı aslında sorunun en can alıcı noktasını ortaya çıkarıyor. 90 yıllık tarihinde Türkiye Cumhuriyetinin tahammülsüzlüğü ortada. Avrupa’da yaşayan Türklerin inşa ettikleri Camilerin sayısını ancak Allah bilir. Buna karşılık, Türkiye’de yaşayan Hristiyanlar kendi topraklarında bir kilise inşa etmek değil, var olan ve bakıma muhtaç olan kiliselerinin tamir edilmesine bile izin verilmedi.

İnsan kendisine sormadan edemiyor. 1600 yıldan fazla tarihi olan Süryani Manastırı Mor Gabriele tahammül edemeyen ve arazilerini ellerinden almaya çalışan bir zihniyet, nasıl oluyor da İstanbul’un en zengin semtlerinden birinde Süryanilere kilise yapmaları için bedavadan arazi vermek istiyor? Bu sorunun cevabı işte bahis ettiğimiz ‘‘Osmanlı oyunu’’, hem de çok kirli ve kokuşmuş cinsinden.

Soruna yakından bakıldığında Erdoğan hükümetinin bu cömertliğinin nedenini daha da iyi anlıyoruz. Çünkü tahsis edilen arazi başkasının malı. Yani çalıntı arazi. Tabi ki mal başkasının cebinden olunca Erdoğan’ın cömertliğinin sınırı yok. Bu olay adeta bir taşla iki kuş vurmanın sözlük açıklaması gibi. Arazi Latin Katolik kilisesine ait ama tıpkı bugün Mor Gabriel Manastırına yapılan, 1950 yılında Latin Katolik kilisesine yapılmış ve arazileri gasp edilmişti. Muhteşem takkiyeci Erdoğan, bir yandan Süryanilere minnet yapmak ve diğer bir yandan dış kamuoyuna demokrasi ihracatı ediyorum görüntüsü vermek için bu çalıntı araziyi Süryanilere vermek istiyor.

Süryanilerden konu ile ilgilenen Vakıf Başkanı Sait Susin, Latin Katoliklerin rızası olmadan bir şey yapmayacaklarını medyaya verdiği demeçlerde açıklıyor. Ama bu ne kadar yeterli? Süryani cemaatinin tutumu ne kadar doğru?

Eğer yanılmıyorsam İstanbul’da iken ait olduğum Bakırköy kilisesi de Latin Katoliklere aitti, ama tıpkı Yeşilköy’deki kilise gibi iki kilisede Süryanilere emanet edilmiş ve bize hizmet ediyordu. Kilise inşa etmek için arazı arayışında olan Vakıf Başkanı Sait Susin ve diğer yetkililer, kendilerine emanet edilen ve yıllardır kullandıkları kiliseye ihanet etmemelidirler. Mor Gabriel Manastırı davasında başa gelen olayları düşünerek, Süryani cemaati başkasından gasp edilen bir araziyi kesinlikle almamalıdır. Aksi takdirde hem ahlaki değerleri çiğnemiş olacak hem de çalıntı mal alarak aslında hukuken T.C.nin yaptığı hırsızlığa ortak olmuş olacak. Bugün bunu Latin Katoliklere yapan zihniyet, yarın Mor Gabriel Manastırından gasp edilen arazilerin bir bölümünü birilerine Cami veya başka bir şey inşa edilmesi için verebilir.

Dikran Ego